Tošo Dabac

Fotografijom se počinje baviti 1925. godine. Osnivač je i glavni predstavnik onoga što zovemo Zagrebačkom školom umjetničke fotografije. U fotografiji ga poglavito zanima socijalno, no osim uličnih motiva, snima okupljališta ljudi (sajmovi, procesije, cirkus i dr.), nakon čega slijede fotografski ciklusi, poput portreta, arhitekture, krajobraza, skulptura i slično. Smatra se da je snimio preko 200.000 fotografija.

Raščlamba fotografskih uradaka slavnih fotografa

U ovoj ćemo rubrici koja “starta”  danas predstavljati poznate, renomirane fotografe, svjetske i hrvatske, uz sažete biografske podatke i nekolicinu odabranih fotografija, koje nikako ne treba shvatiti kao njihove najbolje radove, već da su po nečem zanimljivi, a što ćemo uvijek nastojati ukratko objasniti.

 

TOŠO DABAC (1907.-1970.)

Fotografijom se počinje baviti 1925. godine. Osnivač je i glavni predstavnik onoga što zovemo Zagrebačkom školom umjetničke fotografije. U fotografiji ga poglavito zanima socijalno, no osim uličnih motiva, snima okupljališta ljudi (sajmovi, procesije, cirkus i dr.), nakon čega slijede fotografski ciklusi, poput portreta, arhitekture, krajobraza, skulptura i slično. Smatra se da je snimio preko 200.000 fotografija.

Odabrali smo deset snimaka iz njegovog bogatog opusa. Vjerujte, da je to bio izuzetno težak i odgovoran zadatak i da bi se moglo odabrati i umjesto ovih, stotinjak drugih jednako kvalitetnih ili još i boljih njegovih fotografija.

Magleno jutro

alt

Stube

alt

pod_zidom

zg_30

lezaljke
Snimak koji plijeni pozornost svojom čistoćom, kompozicijskom i grafičkom. U vrijeme kad ne postoji “fotošopiranje”, Dabac  je odlično odabrao vremensku situaciju – doba dana, kako bi cijelom snimljenom prizoru udahnuo stanovitu dramatičnost, ali s mjerom da ne pokvari cjelokupan dojam. Vrsno je odmjeren tonski odnos tla, ležaljki i neba. Na slici ne postoji ništa suvišno, To je jednostavnost koja plijeni.

DabaToso_6
Tošo se bavio i filmom, no u vrijeme nastanka ove fotografije još nije bilo ovakvog filmskog formata. Upravo okvir je ono šro je neobično za ovu fotografiju. K tome treba pridodati ugođaj (čemu je znatno doprinjeo magličasti dan), odličan raspored likova u slici s Jelačićevim kipom u pozadini, kao da je sve to namješteno, režirano. Ali znamo da nije. To je rezultat vještog oka i zapažanja pri snimanju, a onda završne obrade u laboratoriju i odabira adekvatnog formata slike.

odabrao: Krešimir Mikić

fotografije: Arhiv Tošo Dabac, Muzej suvremene umjetnosti, Zagreb